Omówienie rekomendacji FIGO dotyczących zabiegów Ginekologii Estetycznej

W dniu 5 czerwca 2025r. Ogranizacja FIGO – tj. Międzynarodowe Towarzystwo Ginekologów i Położników wydało oświadczenie, w którym wyrażone zostało stanowisko i ogólne rekomendacje dotyczące zabiegów tzw. „Cosmetic genital surgery” czyli zabiegów ginekologii plastycznej, w tym labioplastyki.

Jako lekarz specjalista położnictwa i ginekologii z ponad 10 letnim doświadczeniem w wykonywaniu zabiegów ginekologii plastycznej – w tym labioplastyki – a także autor opracowań szkoleniowych, wykładów i wreszcie osoba prowadząca praktyczne warsztaty dla lekarzy skupię się na omówieniu tylko tych elementów dokumentu FIGO, które dotyczą mojego głównego obszaru wiedzy i umiejętności tj. labioplastyki.

Na wstępie chciałbym zaznaczyć, że w mojej opinii stanowisko to jest bardzo wartościowe i potrzebne zwłaszcza w kontekście dynamicznie rozwijającego się rynku usług ginekologii estetycznej w Polsce i na świecie – co ma oczywisty związek ze spadkiem jakości tejże opieki tzw. „Diffusion of talents” wg. Marco Pelosi; wzrostem ryzyka komplikacji dla Pacjentek i szerzącego się zjawiska nadużyć firm medycznych oraz marketingowych w zakresie komunikowania oferty zabiegów ginekologii estetycznej.

Z drugiej strony należy też zwrócić uwagę na ogólny wydźwięk głównej rekomendacji, która jest krzywdząca dla środowiska wysoko wykwalifikowanych profesjonalistów zajmujących się ginekologią plastyczną. Mowa o stanowisku „Due to the lack of strong evidence supporting the claim that cosmetic genital surgery is safe and effective, the second criterion [There must be evidence-based clinical validation proving the procedure’s safety and effectiveness.] is not fulfilled. Consequently, FIGO asserts that it is ethically inappropriate for obstetrician-gynecologists to recommend, perform, or refer patients for these procedures.”

W skrócie znaczy to tyle, że organizacja FIGO nie zalecam lekarzom ginekologom wykonywania zabiegów m.in. labioplastyki z uwagi na brak dostatecznej ilości wysokiej jakości badań nad ich bezpieczeństwem i efektywnością.

Stanowisko to wymaga polemiki przynajmniej z trzech powodów:

1. Istnieje ponad 1tys artykułów naukowych dostępnych w bazie PubMed dotyczących techniki, bezpieczeństwa, ryzyka powikłań i monitorowania potencjalnych korzyści wynikających z procedur mających w sobie frazę „cosmetic gynecology”.
   
   
2. Jest prawdą, że brakuje randomizowanych prospektywnych badań z próbą ślepą, przy czym jak zauważa Marco Pelosi (przewodniczący największego amerykańskiego towarzystwa zajmującego się ginekologią kosmetyczną ISCG) – w przypadku zabiegów chirurgii plastycznej nie jest możliwe wykonywanie tego typu badań – gdyż połowa Pacjentek zakwalifikowana do badania nie mogłaby mieć tejże procedury wykonanej pomimo wskazań i woli do jej przeprowadzenia. W tej sytuacji zasadne jest branie pod uwagę innych badań, a także opracowań case studies i opinii ekspertów.
   
   
3. Istnieje szereg towarzystw naukowych na całym świecie, które prowadzą szkolenia i konferencje dotyczące bezpieczeństwa i efektywności wykonywania zabiegów ginekologii plastycznej i estetycznej. Większość tych towarzystw ma pełne wsparcie krajowych organów regulujących i monitorujących jakość kształcenia lekarzy – tak jak Europejskie Towarzystwo Ginekologii Estetycznej ESAG.

W pierwszych zdaniach dokumentu, można przeczytać, że zabiegi ginekologii kosmetycznej są wykonywane ze wskazań estetycznych bez wyraźnego uzasadnienia wskazaniami medycznymi bądź funkcjonalnymi. W mojej praktyce zabiegi labioplastyki wykonywane są w znakomitej większości ze wskazań funkcjonalnych tzn. z powodów, które przez kobiety wymieniane są jako takie, które utrudniają im funkcjonowanie w codziennych czynnościach związanych ze sportem, noszeniem bielizny bądź współżyciem. Zabiegi wykonywane tylko i wyłącznie ze wskazań estetycznych są rzadkością. W dokumencie FIGO nie jest to rozgraniczone.

Dokument podaje statystykę wzrostu wykonanch zabiegów labioplastyki w latach 2015-2019  o 30%. Należy oczekiwać, że liczby te są większe w ostatnim czasie. Zwiększone zainteresowanie zabiegami labioplastyki organizacja FIGO upatruje z kilku powodów:

1. Powszechność dostępu do depilacji zwiększa u kobiet możliwość oglądania swojego ciała i dostrzegania naturalnych niedoskonałości takich jak asymetria.
2. Zwiększa się ekspozycja kobiet na wyidealizowany obraz ciała i okolic intymnych dostępny w mediach tradycyjnych i online.
   
   
3. Analiza materiałów dostępnych online, które promują zabiegi ginekologii kosmetycznej często przedstawia prawidłowe obrazy sromu jako nieprawidłowe – wprowadzając kobiety w wątpliwość co do rzeczywistych norm anatomicznych.
   
   
4. Nieprawdziwe wg. FIGO komunikaty firm matketingowych prezentujące efekty zabiegów plastycznych jako gwarancja naprawy życia seksualnego.

Dokument FIGO skupia swoją uwagę na etycznym podejściu do informowania o usługach ginekologii estetycznej oraz o częstym braku medycznego uzasadnienia do ich wykonywania.

Ginekolodzy powinni uwzględnić możliwy wpływ presji środowiska i mediów na kobiety, które decydują się na poddanie zabiegom chirurgicznym okolic intymnych. Wiele z zabiegów ginekologii plastycznej, w tym labioplastyka – z uwagi na nieprawidłowe wykonanie lub możliwe powikłania może znacząco negatywnie wpłynąć na zdrowie kobiet.

Szczególną uwagę powinno poświęcić się na Pacjentki z zaburzeniami postrzegania własnego ciała, które w pierwszej kolejności powinny być konsultowane przez specjalistów zdrowia psychicznego, a nie operowane.

Rekomendacje FIGO odnośnie Cosmetic Gynecology Surgery

Pomimo, że FIGO w swoim dokumencie zaznacza, że nie jest etyczne dla lekarzy ginekologów wykonywanie lub kierowanie na zabiegi takie jak labioplastyka – organizacja wydaje szereg rekomendacji związanych z zasadami wykonywania tychże procedur.

1. Kobiety powinny uzyskać konsultację i być poinformowane, że procedury ginekologii kosmetycznej nie są medycznie uzasadnione i wiążą się z ryzykiem powikłań. Aktualnie wciąż brakuje wysokiej jakości badań naukowych o bezpieczeństwie ich wykonywania.
   
   Mój komentarz: Jest to zalecenie jak najbardziej słuszne, zwłaszcza u Pacjentek, które poddają się labioplastyce tylko ze wskazań estetycznych – co stanowi mniejszość kobiet zgodnie z moim doświadczeniem. Należy pamiętać, że pomimo braku wiarygodnych skal i opracowań dokumentujących zakres norm budowy tej okolicy – będą Pacjentki, u których wykonanie labioplastyki będzie w pełni medycznie uzasadnione. Wielokrotnie z takich powodów wykonywałem zabiegi, a za koronny przykład podaje 40cm przerost warg sromowych mniejszych u jednej z moich Pacjentek. Należy podkreślić, że bezsporne medyczne wskazania do labioplastyki również stanowią rzadkość, a dominują wskazania pośrednie tj. funkcjonalne.
   
   
2. Lekarze ginekolodzy powinni edukować kobiety na temat różnorodności anatomicznej w budowie narządów płciowych, która jest normalna zarówno w zakresie różnic kształtu, koloru i wielkości.
   
   
3. Ginekolodzy wykonujący zabiegi labioplastyki powinni odbyć właściwe przeszkolenie. Pacjentki powinny być poinformowane o rzeczywistym doświadczeniu danego specjalisty oraz mieć dostęp do wyników (*efektów chirurgicznych) pracy wybranego lekarza.
   
   
4. Ginekolodzy powinni mieć umiejętność identyfikowania Pacjentek z zaburzeniami psychicznymi, w tym zaburzeniami postrzegania własnego ciała, depresją, zaburzeniami lękowymi. W wymienionych sytuacjach kierowanie Pacjentek do specjalistów zdrowia psychicznego jest bardziej akceptowalną formą pomocy.
   
   
5. Przed zaoferowaniem tych zabiegów nieletnim konieczna jest dokładna, indywidualna ocena każdego przypadku. Należy dokładnie rozważyć takie czynniki, jak dojrzałość psychologiczna i emocjonalna, motywacje oraz potencjalne ryzyko i korzyści. Ponadto należy ściśle przestrzegać regionalnych wytycznych i standardów etycznych dotyczących chirurgii plastycznej u młodzieży.
   
   
6. Marketing medialny musi być rzetelny i przejrzysty. Praktyka rebrandingu istniejących technik chirurgicznych jako nowych zabiegów kosmetycznych jest zwodnicza, nieetyczna i należy jej zdecydowanie odradzać.
   
   Mój komentarz: Jest prawdą, że opisywane zjawisko jest obecne nawet na rynku polskim. W ramach Akademii Labioplastyki zwracamy uwagę na szczególnie korzystne dla Pacjentek zastosowanie techniki labioplastyki deepiteliziacyjnej Posterior Wedge, przy czym jest to ogólny termin wybrzmiewający w opracowaniach naukowych na przestrzeni ostatnich 20 lat.
   
   
7. Poprzez rozpatrywanie kwestii etycznych i dbanie o udostępnianie dokładnych informacji, pracownicy służby zdrowia mogą wspierać kobiety w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących chirurgii plastycznej narządów płciowych.

Podsumowanie

W moim odczuciu dokument przychodzi w samą porę, w momencie kiedy presja firm medycznych / prywatnych centrów medycznych jest wywierana zarówno na lekarzy jak i Pacjentki, celem zwiększenia sprzedaży usług ginekologii estetycznej. Pacjentki są bombardowane informacjami dotyczącymi zalet wykonywania zabiegów – z pomijaniem informacji o ryzyku jakie wiąże się z ich wykonaniem. Częstą praktyką na rynku jest również angażowanie lekarzy słabo wyszkolonych do przeprowadzenia wymienionych procedur pod presją właścicieli i osób zarządzających prywatnymi centrami medycznymi.

Zabiegi labioplastyki są wręcz proponowane Pacjentkom, które o nie nie zapytują. Doniesienia o sugestiach lekarzy w trakcie rutynowych wizyt ginekologicznych co do możliwości wykonania zabiegu labioplastyki są nieetyczne i powinny być piętnowane.

Czytelniczki i czytelników zapraszam do odsłuchania podcastu nagranego z moim udziałem przez Jerzego Zielińskiego, w którym staram się przedstawić blaski, ale przede wszystkim cienie wykonywania zabiegów takich jak labioplastyka.

Nasza strona internetowa zawiera szeroki i stale rozwijany zbiór efektów naszej pracy chirurgicznej z omówieniem z jakich powodów dana kobieta chciała poddać się procedurze labioplastyki. Często w opisach znajdziecie Państwo adnotacje, że pierwotnej budowy Pacjentki nie można uznać za nieprawidłową anatomicznie, jednak w danym przypadku zaistniał szereg powodów i motywacji innych niż estetyczne do wykonania danego zabiegu.

W końcu niniejszego omówienia pragnąłbym wymienić jeszcze autorów dokumentu FIGO.

Lourdes Capito – Pani profesor z Filipin znana z walki o prawa kobiet, prawa do aborcji skupiająca swoją uwagę głównie na zdrowi reprodukcyjnym. 

Aris Antsaklis – Pan profesor ginekolog z Aten znany głównie ze swojego wkładu dla rozwoju medycyny płodowej.

Sanjay Gupte – Pan profesor ginekolog z Indii znany głównie ze swojej pracy w dyscyplinie medycyny matczyno-płodowej.